श्री गोपाल चालीसा Shri Gopal Chalisa
गोपाल रूप श्रीकृष्ण के जीवन और लीलाओं की चालीस चौपाइयाँ, जयरामदेव रचित।
- देवता भगवान श्रीकृष्ण
- प्रकार चालीसा
- भाषा हिन्दी
- परम्परा वैष्णव
- स्रोत 51 चालीसा संग्रह (आरतियों सहित) — रणधीर प्रकाशन, हरिद्वार (2004) — Scan pages 46–50
लोकप्रिय पाठ सम्पादकीय जाँच
मूल पाठ
सुनें और अभ्यास करें
कृत्रिम (मशीनी) आवाज़ — उच्चारण में त्रुटि हो सकती है; रिकॉर्डिंग को प्राथमिकता दें।
कुंजियाँ (जब प्लेयर पर फ़ोकस हो): ← और → पिछला या अगला पद, स्पेस चलाएँ या रोकें।
यहाँ उच्चारण ऑडियो उपलब्ध नहीं है: इस पाठ की रिकॉर्डिंग अभी नहीं है और इस ब्राउज़र में संस्कृत या हिन्दी की आवाज़ नहीं है।
दोहा
श्री राधापद कमल रज, सिर धरि यमुना कूल ।śrī rādhāpad kamal raj, sir dhari yamunā kūl |ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਧਾਪਦ ਕਮਲ ਰਜ, ਸਿਰ ਧਰਿ ਯਮੁਨਾ ਕੂਲ ।
वरणो चालीसा सरस, सकल सुमंगल मूल ॥varaṇo cālīsā saras, sakal sumaṃgal mūl ||ਵਰਣੋ ਚਾਲੀਸਾ ਸਰਸ, ਸਕਲ ਸੁਮਂਗਲ ਮੂਲ ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 1
जय जय पूरण ब्रह्म बिहारी ।jay jay pūraṇ brahma bihārī |ਜਯ ਜਯ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬਿਹਾਰੀ ।
दुष्ट दलन लीला अवतारी ॥ १ ॥duṣṭa dalan līlā avatārī || 1 ||ਦੁਸ਼੍ਟ ਦਲਨ ਲੀਲਾ ਅਵਤਾਰੀ ॥ 1 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 2
जो कोई तुम्हरी लीला गावै ।jo koī tumharī līlā gāvai |ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਮ੍ਹਰੀ ਲੀਲਾ ਗਾਵੈ ।
बिन श्रम सकल पदारथ पावै ॥ २ ॥bin śram sakal padārath pāvai || 2 ||ਬਿਨ ਸ਼੍ਰਮ ਸਕਲ ਪਦਾਰਥ ਪਾਵੈ ॥ 2 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 3
श्री वसुदेव देवकी माता ।śrī vasudev devakī mātā |ਸ਼੍ਰੀ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇਵਕੀ ਮਾਤਾ ।
प्रकट भये संग हलधर भ्राता ॥ ३ ॥prakaṭ bhaye saṃg haladhar bhrātā || 3 ||ਪ੍ਰਕਟ ਭਯੇ ਸਂਗ ਹਲਧਰ ਭ੍ਰਾਤਾ ॥ 3 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 4
मथुरा सों प्रभु गोकुल आये ।mathurā soṃ prabhu gokul āye |ਮਥੁਰਾ ਸੋਂ ਪ੍ਰਭੁ ਗੋਕੁਲ ਆਯੇ ।
नन्द भवन में बजत बधाये ॥ ४ ॥nanda bhavan meṃ bajat badhāye || 4 ||ਨਨ੍ਦ ਭਵਨ ਮੇਂ ਬਜਤ ਬਧਾਯੇ ॥ 4 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 5
जो विष देन पूतना आई ।jo viṣ den pūtanā āī |ਜੋ ਵਿਸ਼ ਦੇਨ ਪੂਤਨਾ ਆਈ ।
सो मुक्ति दै धाम पठाई ॥ ५ ॥so mukti dai dhām paṭhāī || 5 ||ਸੋ ਮੁਕ੍ਤਿ ਦੈ ਧਾਮ ਪਠਾਈ ॥ 5 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 6
तृणावर्त राक्षस संहार्यौ ।tṛṇāvarta rākṣas saṃhāryau |ਤ੍ਰਿਣਾਵਰ੍ਤ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਸਂਹਾਰ੍ਯੌ ।
पग बढ़ाय सकटासुर मार्यौ ॥ ६ ॥pag baṛhāy sakaṭāsur māryau || 6 ||ਪਗ ਬਢਾਯ ਸਕਟਾਸੁਰ ਮਾਰ੍ਯੌ ॥ 6 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 7
खेल खेल में माटी खाई ।khel khel meṃ māṭī khāī |ਖੇਲ ਖੇਲ ਮੇਂ ਮਾਟੀ ਖਾਈ ।
मुख में सब जग दियो दिखाई ॥ ७ ॥mukh meṃ sab jag diyo dikhāī || 7 ||ਮੁਖ ਮੇਂ ਸਬ ਜਗ ਦਿਯੋ ਦਿਖਾਈ ॥ 7 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 8
गोपिन घर घर माखन खायो ।gopin ghar ghar mākhan khāyo |ਗੋਪਿਨ ਘਰ ਘਰ ਮਾਖਨ ਖਾਯੋ ।
जसुमति बाल केलि सुख पायो ॥ ८ ॥jasumati bāl keli sukh pāyo || 8 ||ਜਸੁਮਤਿ ਬਾਲ ਕੇਲਿ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ॥ 8 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 9
ऊखल सों निज अंग बँधाई ।ūkhal soṃ nij aṃg bam̐dhāī |ਊਖਲ ਸੋਂ ਨਿਜ ਅਂਗ ਬਁਧਾਈ ।
यमलार्जुन जड़ योनि छुड़ाई ॥ ९ ॥yamalārjun jaṛ yoni chuṛāī || 9 ||ਯਮਲਾਰ੍ਜੁਨ ਜਡ ਯੋਨਿ ਛੁਡਾਈ ॥ 9 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 10
बका असुर की चोंच विदारी ।bakā asur kī coṃc vidārī |ਬਕਾ ਅਸੁਰ ਕੀ ਚੋਂਚ ਵਿਦਾਰੀ ।
विकट अघासुर दियो सँहारी ॥ १० ॥vikaṭ aghāsur diyo sam̐hārī || 10 ||ਵਿਕਟ ਅਘਾਸੁਰ ਦਿਯੋ ਸਁਹਾਰੀ ॥ 10 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 11
ब्रह्मा बालक वत्स चुराये ।brahmā bālak vatsa curāye |ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬਾਲਕ ਵਤ੍ਸ ਚੁਰਾਯੇ ।
मोहन को मोहन हित आये ॥ ११ ॥mohan ko mohan hit āye || 11 ||ਮੋਹਨ ਕੋ ਮੋਹਨ ਹਿਤ ਆਯੇ ॥ 11 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 12
बाल वत्स सब बने मुरारी ।bāl vatsa sab bane murārī |ਬਾਲ ਵਤ੍ਸ ਸਬ ਬਨੇ ਮੁਰਾਰੀ ।
ब्रह्मा विनय करी तब भारी ॥ १२ ॥brahmā vinay karī tab bhārī || 12 ||ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਨਯ ਕਰੀ ਤਬ ਭਾਰੀ ॥ 12 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 13
काली नाग नाथि भगवाना ।kālī nāg nāthi bhagavānā |ਕਾਲੀ ਨਾਗ ਨਾਥਿ ਭਗਵਾਨਾ ।
दावानल को कीन्हों पाना ॥ १३ ॥dāvānal ko kīnhoṃ pānā || 13 ||ਦਾਵਾਨਲ ਕੋ ਕੀਨ੍ਹੋਂ ਪਾਨਾ ॥ 13 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 14
सखन संग खेलत सुख पायो ।sakhan saṃg khelat sukh pāyo |ਸਖਨ ਸਂਗ ਖੇਲਤ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ।
श्रीदामा निज कन्ध चढ़ायो ॥ १४ ॥śrīdāmā nij kandha caṛhāyo || 14 ||ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਾ ਨਿਜ ਕਨ੍ਧ ਚਢਾਯੋ ॥ 14 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 15
चीर हरन करि सीख सिखाई ।cīr haran kari sīkh sikhāī |ਚੀਰ ਹਰਨ ਕਰਿ ਸੀਖ ਸਿਖਾਈ ।
नख पर गिरवर लियो उठाई ॥ १५ ॥nakh par giravar liyo uṭhāī || 15 ||ਨਖ ਪਰ ਗਿਰਵਰ ਲਿਯੋ ਉਠਾਈ ॥ 15 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 16
दरश यज्ञ पत्निन को दीन्हों ।daraś yajña patnin ko dīnhoṃ |ਦਰਸ਼ ਯਜ੍ਞ ਪਤ੍ਨਿਨ ਕੋ ਦੀਨ੍ਹੋਂ ।
राधा प्रेम सुधा सुख लीन्हों ॥ १६ ॥rādhā prem sudhā sukh līnhoṃ || 16 ||ਰਾਧਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਧਾ ਸੁਖ ਲੀਨ੍ਹੋਂ ॥ 16 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 17
नन्दहिं वरुण लोक सों लाये ।nandahiṃ varuṇ lok soṃ lāye |ਨਨ੍ਦਹਿਂ ਵਰੁਣ ਲੋਕ ਸੋਂ ਲਾਯੇ ।
ग्वालन को निज लोक दिखाये ॥ १७ ॥gvālan ko nij lok dikhāye || 17 ||ਗ੍ਵਾਲਨ ਕੋ ਨਿਜ ਲੋਕ ਦਿਖਾਯੇ ॥ 17 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 18
शरद चन्द्र लखि वेणु बजाई ।śarad candra lakhi veṇu bajāī |ਸ਼ਰਦ ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਲਖਿ ਵੇਣੁ ਬਜਾਈ ।
अति सुख दीन्हों रास रचाई ॥ १८ ॥ati sukh dīnhoṃ rās racāī || 18 ||ਅਤਿ ਸੁਖ ਦੀਨ੍ਹੋਂ ਰਾਸ ਰਚਾਈ ॥ 18 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 19
अजगर सों पितु चरण छुड़ायो ।ajagar soṃ pitu caraṇ chuṛāyo |ਅਜਗਰ ਸੋਂ ਪਿਤੁ ਚਰਣ ਛੁਡਾਯੋ ।
शंखचूड़ को मूड़ गिरायो ॥ १९ ॥śaṃkhacūṛ ko mūṛ girāyo || 19 ||ਸ਼ਂਖਚੂਡ ਕੋ ਮੂਡ ਗਿਰਾਯੋ ॥ 19 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 20
हने अरिष्टा सुर अरु केशी ।hane ariṣṭā sur aru keśī |ਹਨੇ ਅਰਿਸ਼੍ਟਾ ਸੁਰ ਅਰੁ ਕੇਸ਼ੀ ।
व्योमासुर मार्यो छल वेषी ॥ २० ॥vyomāsur māryo chal veṣī || 20 ||ਵ੍ਯੋਮਾਸੁਰ ਮਾਰ੍ਯੋ ਛਲ ਵੇਸ਼ੀ ॥ 20 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 21
व्याकुल ब्रज तजि मथुरा आये ।vyākul braj taji mathurā āye |ਵ੍ਯਾਕੁਲ ਬ੍ਰਜ ਤਜਿ ਮਥੁਰਾ ਆਯੇ ।
मारि कंस यदुवंश बसाये ॥ २१ ॥māri kaṃs yaduvaṃś basāye || 21 ||ਮਾਰਿ ਕਂਸ ਯਦੁਵਂਸ਼ ਬਸਾਯੇ ॥ 21 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 22
मात पिता की बन्दि छुड़ाई ।māt pitā kī bandi chuṛāī |ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕੀ ਬਨ੍ਦਿ ਛੁਡਾਈ ।
सान्दीपनि गृह विद्या पाई ॥ २२ ॥sāndīpani gṛh vidyā pāī || 22 ||ਸਾਨ੍ਦੀਪਨਿ ਗ੍ਰਿਹ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਾਈ ॥ 22 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 23
पुनि पठयौ ब्रज ऊधौ ज्ञानी ।puni paṭhayau braj ūdhau jñānī |ਪੁਨਿ ਪਠਯੌ ਬ੍ਰਜ ਊਧੌ ਜ੍ਞਾਨੀ ।
प्रेम देखि सुधि सकल भुलानी ॥ २३ ॥prem dekhi sudhi sakal bhulānī || 23 ||ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖਿ ਸੁਧਿ ਸਕਲ ਭੁਲਾਨੀ ॥ 23 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 24
कीन्हीं कुबरी सुन्दर नारी ।kīnhīṃ kubarī sundar nārī |ਕੀਨ੍ਹੀਂ ਕੁਬਰੀ ਸੁਨ੍ਦਰ ਨਾਰੀ ।
हरि लाये रुक्मिणि सुकुमारी ॥ २४ ॥hari lāye rukmiṇi sukumārī || 24 ||ਹਰਿ ਲਾਯੇ ਰੁਕ੍ਮਿਣਿ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ॥ 24 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 25
भौमासुर हनि भक्त छुड़ाये ।bhaumāsur hani bhakta chuṛāye |ਭੌਮਾਸੁਰ ਹਨਿ ਭਕ੍ਤ ਛੁਡਾਯੇ ।
सुरन जीति सुरतरु महि लाये ॥ २५ ॥suran jīti surataru mahi lāye || 25 ||ਸੁਰਨ ਜੀਤਿ ਸੁਰਤਰੁ ਮਹਿ ਲਾਯੇ ॥ 25 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 26
दन्तवक्र शिशुपाल संहारे ।dantavakra śiśupāl saṃhāre |ਦਨ੍ਤਵਕ੍ਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਸਂਹਾਰੇ ।
खग मृग नृग अरु बधिक उधारे ॥ २६ ॥khag mṛg nṛg aru badhik udhāre || 26 ||ਖਗ ਮ੍ਰਿਗ ਨ੍ਰਿਗ ਅਰੁ ਬਧਿਕ ਉਧਾਰੇ ॥ 26 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 27
दीन सुदामा धनपति कीन्हों ।dīn sudāmā dhanapati kīnhoṃ |ਦੀਨ ਸੁਦਾਮਾ ਧਨਪਤਿ ਕੀਨ੍ਹੋਂ ।
पारथ रथ सारथि यश लीन्हों ॥ २७ ॥pārath rath sārathi yaś līnhoṃ || 27 ||ਪਾਰਥ ਰਥ ਸਾਰਥਿ ਯਸ਼ ਲੀਨ੍ਹੋਂ ॥ 27 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 28
गीता ज्ञान सिखावन हारे ।gītā jñān sikhāvan hāre |ਗੀਤਾ ਜ੍ਞਾਨ ਸਿਖਾਵਨ ਹਾਰੇ ।
अर्जुन मोह मिटावन हारे ॥ २८ ॥arjun moh miṭāvan hāre || 28 ||ਅਰ੍ਜੁਨ ਮੋਹ ਮਿਟਾਵਨ ਹਾਰੇ ॥ 28 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 29
केला भक्त बिदुर घर पायो ।kelā bhakta bidur ghar pāyo |ਕੇਲਾ ਭਕ੍ਤ ਬਿਦੁਰ ਘਰ ਪਾਯੋ ।
युद्ध महाभारत रचवायो ॥ २९ ॥yuddha mahābhārat racavāyo || 29 ||ਯੁਦ੍ਧ ਮਹਾਭਾਰਤ ਰਚਵਾਯੋ ॥ 29 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 30
द्रुपद सुता को चीर बढ़ायो ।drupad sutā ko cīr baṛhāyo |ਦ੍ਰੁਪਦ ਸੁਤਾ ਕੋ ਚੀਰ ਬਢਾਯੋ ।
गर्भ परीक्षित जरत बचायो ॥ ३० ॥garbha parīkṣit jarat bacāyo || 30 ||ਗਰ੍ਭ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਜਰਤ ਬਚਾਯੋ ॥ 30 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 31
कच्छ मच्छ वाराह अहीशा ।kaccha maccha vārāh ahīśā |ਕਚ੍ਛ ਮਚ੍ਛ ਵਾਰਾਹ ਅਹੀਸ਼ਾ ।
बावन कल्की बुद्धि मुनीशा ॥ ३१ ॥bāvan kalkī buddhi munīśā || 31 ||ਬਾਵਨ ਕਲ੍ਕੀ ਬੁਦ੍ਧਿ ਮੁਨੀਸ਼ਾ ॥ 31 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 32
ह्वै नृसिंह प्रह्लाद उबार्यो ।hvai nṛsiṃh prahlād ubāryo |ਹ੍ਵੈ ਨ੍ਰਿਸਿਂਹ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਬਾਰ੍ਯੋ ।
राम रूप धरि रावण मार्यो ॥ ३२ ॥rām rūp dhari rāvaṇ māryo || 32 ||ਰਾਮ ਰੂਪ ਧਰਿ ਰਾਵਣ ਮਾਰ੍ਯੋ ॥ 32 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 33
जय मधु कैटभ दैत्य हनैया ।jay madhu kaiṭabh daitya hanaiyā |ਜਯ ਮਧੁ ਕੈਟਭ ਦੈਤ੍ਯ ਹਨੈਯਾ ।
अम्बरीष प्रिय चक्र धरैया ॥ ३३ ॥ambarīṣ priya cakra dharaiyā || 33 ||ਅਮ੍ਬਰੀਸ਼ ਪ੍ਰਿਯ ਚਕ੍ਰ ਧਰੈਯਾ ॥ 33 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 34
व्याध अजामिल दीन्हें तारी ।vyādh ajāmil dīnheṃ tārī |ਵ੍ਯਾਧ ਅਜਾਮਿਲ ਦੀਨ੍ਹੇਂ ਤਾਰੀ ।
शबरी अरु गणिका सी नारी ॥ ३४ ॥śabarī aru gaṇikā sī nārī || 34 ||ਸ਼ਬਰੀ ਅਰੁ ਗਣਿਕਾ ਸੀ ਨਾਰੀ ॥ 34 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 35
गरुड़ासन गज फन्द निकन्दन ।garuṛāsan gaj phanda nikandan |ਗਰੁਡਾਸਨ ਗਜ ਫਨ੍ਦ ਨਿਕਨ੍ਦਨ ।
देहु दरश ध्रुव नयनानन्दन ॥ ३५ ॥dehu daraś dhruv nayanānandan || 35 ||ਦੇਹੁ ਦਰਸ਼ ਧ੍ਰੁਵ ਨਯਨਾਨਨ੍ਦਨ ॥ 35 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 36
देहु शुद्ध सन्तन कर सङ्गा ।dehu śuddha santan kar saṅgā |ਦੇਹੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਸਨ੍ਤਨ ਕਰ ਸਙ੍ਗਾ ।
बाढ़ै प्रेम भक्ति रस रङ्गा ॥ ३६ ॥bāṛhai prem bhakti ras raṅgā || 36 ||ਬਾਢੈ ਪ੍ਰੇਮ ਭਕ੍ਤਿ ਰਸ ਰਙ੍ਗਾ ॥ 36 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 37
देहु दिव्य वृन्दावन बासा ।dehu divya vṛndāvan bāsā |ਦੇਹੁ ਦਿਵ੍ਯ ਵ੍ਰਿਨ੍ਦਾਵਨ ਬਾਸਾ ।
छूटै मृग तृष्णा जग आशा ॥ ३७ ॥chūṭai mṛg tṛṣṇā jag āśā || 37 ||ਛੂਟੈ ਮ੍ਰਿਗ ਤ੍ਰਿਸ਼੍ਣਾ ਜਗ ਆਸ਼ਾ ॥ 37 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 38
तुम्हरो ध्यान धरत शिव नारद ।tumharo dhyān dharat śiv nārad |ਤੁਮ੍ਹਰੋ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰਤ ਸ਼ਿਵ ਨਾਰਦ ।
शुक सनकादिक ब्रह्म विशारद ॥ ३८ ॥śuk sanakādik brahma viśārad || 38 ||ਸ਼ੁਕ ਸਨਕਾਦਿਕ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਸ਼ਾਰਦ ॥ 38 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 39
जय जय राधारमण कृपाला ।jay jay rādhāramaṇ kṛpālā |ਜਯ ਜਯ ਰਾਧਾਰਮਣ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ ।
हरण सकल संकट भ्रम जाला ॥ ३९ ॥haraṇ sakal saṃkaṭ bhram jālā || 39 ||ਹਰਣ ਸਕਲ ਸਂਕਟ ਭ੍ਰਮ ਜਾਲਾ ॥ 39 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 40
बिनसैं बिघन रोग दुःख भारी ।binasaiṃ bighan rog duḥkh bhārī |ਬਿਨਸੈਂ ਬਿਘਨ ਰੋਗ ਦੁਃਖ ਭਾਰੀ ।
जो सुमरैं जगपति गिरधारी ॥ ४० ॥jo sumaraiṃ jagapati giradhārī || 40 ||ਜੋ ਸੁਮਰੈਂ ਜਗਪਤਿ ਗਿਰਧਾਰੀ ॥ 40 ॥
यह पद साझा करेंचौपाई 41
जो सत बार पढ़ै चालीसा ।jo sat bār paṛhai cālīsā |ਜੋ ਸਤ ਬਾਰ ਪਢੈ ਚਾਲੀਸਾ ।
देहि सकल बाँछित फल शीशा ॥ ४१ ॥dehi sakal bām̐chit phal śīśā || 41 ||ਦੇਹਿ ਸਕਲ ਬਾਁਛਿਤ ਫਲ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ॥ 41 ॥
यह पद साझा करेंदोहा
गोपाल चालीसा पढ़ै नित, नेम सों चित्त लावई ।gopāl cālīsā paṛhai nit, nem soṃ citta lāvaī |ਗੋਪਾਲ ਚਾਲੀਸਾ ਪਢੈ ਨਿਤ, ਨੇਮ ਸੋਂ ਚਿਤ੍ਤ ਲਾਵਈ ।
सो दिव्य तन धरि अन्त महँ, गोलोक धाम सिधावई ॥so divya tan dhari anta maham̐, golok dhām sidhāvaī ||ਸੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤਨ ਧਰਿ ਅਨ੍ਤ ਮਹਁ, ਗੋਲੋਕ ਧਾਮ ਸਿਧਾਵਈ ॥
यह पद साझा करेंदोहा
संसार सुख सम्पत्ति सकल, जो भक्तजन सन महँ चहैं ।saṃsār sukh sampatti sakal, jo bhaktajan san maham̐ cahaiṃ |ਸਂਸਾਰ ਸੁਖ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਕਲ, ਜੋ ਭਕ੍ਤਜਨ ਸਨ ਮਹਁ ਚਹੈਂ ।
जयरामदेव सदैव सो, गुरुदेव दाया सों लहैं ॥jayarāmadev sadaiv so, gurudev dāyā soṃ lahaiṃ ||ਜਯਰਾਮਦੇਵ ਸਦੈਵ ਸੋ, ਗੁਰੁਦੇਵ ਦਾਯਾ ਸੋਂ ਲਹੈਂ ॥
यह पद साझा करेंदोहा
प्रणत पाल अशरण शरण, करुणा सिन्धु ब्रजेश ।praṇat pāl aśaraṇ śaraṇ, karuṇā sindhu brajeś |ਪ੍ਰਣਤ ਪਾਲ ਅਸ਼ਰਣ ਸ਼ਰਣ, ਕਰੁਣਾ ਸਿਨ੍ਧੁ ਬ੍ਰਜੇਸ਼ ।
चालीसा के संग मोहि, अपनावहु प्राणेश ॥cālīsā ke saṃg mohi, apanāvahu prāṇeś ||ਚਾਲੀਸਾ ਕੇ ਸਂਗ ਮੋਹਿ, ਅਪਨਾਵਹੁ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ ॥
यह पद साझा करेंअन्य लिपि में पढ़ें: ગુજરાતી বাংলা தமிழ் తెలుగు ಕನ್ನಡ മലയാളം ଓଡ଼ିଆ · देवनागरी पाठ से अक्षर-दर-अक्षर, अनुमानित
मुद्रित प्रति के स्कैन से पंक्ति-दर-पंक्ति लिखा गया और एक स्वतन्त्र प्रति से अक्षरशः मिलाया गया। केवल वर्तनी के अन्तर में मुद्रित पाठ रखा गया है।
रोमन पंक्ति देवनागरी से बना IAST लिप्यन्तरण है (ā = दीर्घ आ, ṃ = अनुस्वार, ḥ = विसर्ग, ś/ṣ = श/ष, c = च)। हिन्दी, अवधी और ब्रज पाठों में शब्द के अन्त का मौन 'अ' नहीं लिखा जाता। लिप्यन्तरण में वैदिक स्वर नहीं दिखते।
भगवान श्रीकृष्ण के और पाठ
- मन्त्र · भगवान श्रीकृष्ण हरे राम हरे कृष्ण (महामन्त्र) Hare Rama Hare Krishna (Maha-mantra)
- मूल मन्त्र · भगवान श्रीकृष्ण ॐ नमो भगवते वासुदेवाय (द्वादशाक्षरी मन्त्र) Om Namo Bhagavate Vasudevaya (Dvadashakshari Mantra)
- अष्टकम् · भगवान श्रीकृष्ण मधुराष्टकम् Madhurashtakam
- स्तोत्र · भगवान श्रीकृष्ण भज गोविन्दम् Bhaja Govindam
- स्तोत्र · भगवान श्रीकृष्ण श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय 12 — भक्तियोग Bhagavad Gita Chapter 12 — Bhakti Yoga
- स्तोत्र · भगवान श्रीकृष्ण श्रीमद्भगवद्गीता अध्याय 15 — पुरुषोत्तमयोग Bhagavad Gita Chapter 15 — Purushottama Yoga
- स्तुति · भगवान श्रीकृष्ण कृष्णाय वासुदेवाय हरये परमात्मने Krishnaya Vasudevaya Haraye Paramatmane
- पूजा विधि · भगवान श्रीकृष्ण गोवर्धन पूजा और अन्नकूट विधि: घर पर पूजा कैसे करें Govardhan Puja and Annakut Vidhi: How to Worship at Home
इन्हीं अवसरों के लिए
- पूजा विधि · भगवान श्रीकृष्ण जन्माष्टमी पूजा विधि: लड्डू गोपाल की मध्यरात्रि पूजा Janmashtami Puja Vidhi: Midnight Worship of Laddu Gopal
- अष्टकम् · भगवान श्रीकृष्ण गोविन्दाष्टकम् Govindashtakam
- आरती · भगवान विष्णु ॐ जय जगदीश हरे Om Jai Jagdish Hare
- स्तुति · भगवान विष्णु दशावतार स्तोत्र (गीतगोविन्द) Dashavatara Stotra (Gita Govinda)
प्रश्न
श्री गोपाल चालीसा क्या है?
गोपाल रूप श्रीकृष्ण के जीवन और लीलाओं की चालीस चौपाइयाँ, जयरामदेव रचित।
श्री गोपाल चालीसा किस देवता से जुड़ा है?
श्री गोपाल चालीसा भगवान श्रीकृष्ण से जुड़ा है। भगवद्गीता के उपदेशक, व्रज के प्रिय, भगवान विष्णु के अवतार; अनेक वैष्णव परम्पराएँ उन्हें परमेश्वर मानती हैं। जन्माष्टमी उनका जन्मोत्सव है।
श्री गोपाल चालीसा का अर्थ क्या है?
चालीसा श्रीकृष्ण के वसुदेव-देवकी के घर जन्म से गोकुल की लीलाओं — पूतना, तृणावर्त, माखन चोरी, कालिय, गोवर्धन, रास — होते हुए मथुरा, कंस-वध, द्वारका, सुदामा, गीता, महाभारत और उनके अवतारों तक चलती है। वह सन्तों का संग और वृन्दावन वास माँगती है, और अन्त में कवि जयरामदेव का नाम है।
श्री गोपाल चालीसा का स्रोत क्या है?
पारम्परिक भक्ति पाठ (प्रचलित मुद्रित एवं मौखिक रूप) — Shri Gopal Chalisa. परम्परा: वैष्णव।
क्या श्री गोपाल चालीसा के अलग-अलग संस्करण हैं?
चालीसा की मुद्रित प्रतियों में वर्तनी, कुछ शब्दों और कभी-कभी पदों के क्रम में अन्तर मिलता है। यह पाठ टिप्पणी में बताई प्रति पर आधारित है।